۲۶ اوت ۲۰۲۶ - مطالعهای که قرار است در کنگره انجمن قلب اروپا(ESC- ۲۰۲۶) ارائه شود، نشان میدهد که بالا بودن سطح قند مصنوعی «زایلیتول» در خون، با افزایش خطر وقوع حوادث عمده قلبی-عروقی مرتبط است.
شیرینکنندههای مصنوعی بهطور گستردهای برای جایگزینی قند در رژیم غذایی استفاده میشوند. زایلیتول نوعی الکل قندی است که بهطور طبیعی در بدن به عنوان محصول جانبی متابولیسم گلوکز تولید شده و در برخی مواد غذایی طبیعی نیز به مقدار بسیار اندک وجود دارد. با این حال، زایلیتول - اغلب تا بیش از ۱۰۰۰ برابرِ مقدار طبیعی - به عنوان شیرینکننده به مواد غذایی، نوشیدنیها و محصولات بهداشت دهان و دندان افزوده میشود. علیرغم استفاده روزافزون از این ماده، تأثیرات بلندمدت آن بر خطر حوادث قلبی-عروقی بهطور گسترده مورد مطالعه قرار نگرفته است.
دکتر مارکو ویتکوفسکی، از بیمارستان دانشگاهی شاریته در برلین (آلمان) و ارائهدهنده این تحقیق، میگوید: «ما در مطالعات قبلی نشان دادیم که زایلیتول میتواند توانایی پلاکتها را برای تشکیل لخته افزایش دهد. همچنین دریافتیم که سطح بالای زایلیتول در خون، با وقوع حوادث قلبی-عروقی در افراد پرخطر طی یک دوره ۳ ساله مرتبط است. در اینجا بررسی کردیم که آیا زایلیتول در یک نمونه بزرگتر از جمعیت عمومی و در طول یک پیگیری بسیار طولانیتر نیز باعث افزایش حوادث قلبی-عروقی میشود یا خیر.»
تیم تحقیق دادههای ۱۷،۷۱۰ شرکتکننده را در دو مطالعه مشاهدهای آیندهنگر بررسی کرد: «مطالعه طولی پیری کانادا (CLSA)» و «مطالعه اپیدمیولوژیک آیندهنگر سرطان در اروپا (EPIC-Norfolk)».
مشاهده شد افرادی که سطح زایلیتول خون آنها در بالاترین چارک (۲۵٪ بالا) قرار داشت، خطر بسیار بیشتری برای تجربه حوادث عمده قلبی-عروقی (تعریفشده به عنوان مرگ، سکته قلبی یا سکته مغزی) نسبت به کسانی داشتند که سطح زایلیتول آنها در پایینترین چارک قرار داشت.
در طول یک دوره پیگیری ۶ ساله، خطر بروز حوادث عمده قلبی-عروقی در گروه CLSA، پس از اصلاح عوامل خطر قلبی-عروقی شناختهشده (شامل سن، جنسیت، وضعیت استعمال دخانیات، سطح چربی خون، دیابت و فشار خون)، در افرادی که بالاترین سطح زایلیتول را داشتند نسبت به پایینترین سطح، ۵۷٪ بیشتر بود. همچنین در طول یک دوره پیگیری ۳۰ ساله در گروه EPIC-Norfolk، این خطر در افرادی که بالاترین سطح را داشتند نسبت به پایینترین سطح، ۱۸٪ بیشتر بود.
در کنار دادههای بهدستآمده از چارکهای میانی، نتایج هر دو مطالعه نشاندهنده یک رابطه دوز-پاسخ (وابسته به میزان مصرف) است: هرچه سطح زایلیتول در خون بالاتر باشد، نرخ بروز حوادث قلبی-عروقی بیشتر است.
علاوه بر این، محققان نشان دادند که افزایش حوادث قلبی-عروقی مرتبط با زایلیتول، صرفنظر از ویژگیهای پایه شرکتکنندگان مانند سن و جنسیت، بهطور مداوم مشاهده شده است. دکتر ویتکوفسکی همچنین تأکید کرد که این ارتباط مستقل از عوامل زمینهای مانند شاخص توده بدنی (BMI)، فشار خون، دیابت و سطح چربی است؛ عواملی که ممکن است افراد را مستعد استفاده از محصولات کمکالری کند.
دکتر ویتکوفسکی خاطرنشان کرد: «شیرینکنندههای مصنوعی توسط افرادی مصرف میشوند که فکر میکنند این مواد سالمتر از قند هستند و بهطور کلی توسط آژانسهای نظارتی ایمن تلقی میشوند. یافتههای بلندمدت ما در جمعیت عمومی نشان میدهد که چقدر دانش ما درباره ایمنی قلبی-عروقی زایلیتول اندک است و نشان میدهد که مطالعات بیشتری ضروری است، بهویژه از آنجایی که میزان زایلیتول موجود در محصولات همچنان در حال افزایش است.»
پروفسور دن آتار، عضو کمیته ارتباطات ESC، در تفسیر این یافتهها گفت: «شیرینکنندههای مصنوعی بهطور گسترده توسط جامعه مدرن پذیرفته شدهاند و رتبهبندیهای ایمنی خوبی توسط مقامات نظارتی دریافت کردهاند. با این حال، در این کار مشاهدهای، به نظر میرسد که زایلیتول تأثیر منفی بلندمدتی بر حوادث قلبی-عروقی در جمعیت عمومی دارد. مانند همه مطالعات مشاهدهای، استنباط روابط علیومعلولی دشوار است، اما این پژوهش نشان میدهد که مطالعات بیشتری پیرامون این موضوعِ دارای اهمیت اجتماعی، الزامی است.»
منبع:
https://www.news-medical.net/news/20260826/Artificial-sweetener-xylitol-associated-with-higher-risk-of-adverse-cardiovascular-events.aspx